Gnutella była pierwszą usługą typu p2p, w której nie ma kompletnie żadnych serwerów zewnętrznych, na których zachowywałyby się jakiekolwiek dane, czy też pliki do ściągnięcia, bądź ścieżki do nich.

Gnutella działa za pomocą oprogramowania, które należy zainstalować na swoim komputerze i łączyć się bezpośrednio z dostępnymi hostami. Jeżeli dany host jest pełny, zostajemy przełączeni do innego, aż do skutku.

Gdy już połączymy się z hostem, na którym są wolne miejsca dla nowych użytkowników, możemy przeszukiwać bazy danych plików i pobierać je od konkretnych użytkowników. Gnutella pomaga nam tylko nawiązać połączenia, nie ma żadnych pośredników pobierania plików, więc niemal niemożliwe byłoby tutaj oskarżenie kogokolwiek z twórców tego programu.

Niestety jednak prędkość pobierania plików nie była tutaj zadowalająca, co próbowano udoskonalić w kolejnych programach tego typu, takich jak Kazaa czy też eDonkey. Należało jednak wprowadzić wiele zmian, aby był sens w ogóle pobierać pliki w przystępnej prędkości.